18 października, 2021

Jakie opony będą odpowiednie dla Ciebie i Twojego samochodu? Opony letnie, opony zimowe, a może opony wielosezonowe?

Po co zmieniać opony?

Bezpieczeństwo - to pierwsze, co powinno się nasuwać, kiedy rozpatrujemy temat opon. Dlaczego? Przyjmijmy, że samochód to po prostu pojazd poruszający się po podłożu. Pomijamy tutaj konstrukcję tego pojazdu, jakość użytych materiałów, czy aktywne i pasywne systemy bezpieczeństwa. Wymienione wyżej elementy też są bardzo ważne, ale o tym będzie osobny artykuł. Pomijamy też konstrukcję podłoża, po którym pojazd się porusza, ponieważ na podłoże nie mamy wpływu. Zajmiemy się tylko dwoma podstawowymi parametrami, które wpływają na bezpieczeństwo poruszania się naszego pojazdu po podłożu. Poruszania się, czyli:

  • Ruszania
  • Przyspieszania
  • Utrzymywania zadanej prędkości
  • Zmiany kierunku jazdy
  • Hamowania.

Aby spełnić wszystkie powyższe wymagania, potrzebujemy dwóch rzeczy. Przyczepności i sterowności.

Przyczepność opon do powierzchni

Przyczepność, to zrozumiałym językiem mówiąc, zdolność przylegania jednej powierzchni do drugiej. W naszym przypadku będzie to  zdolność przylegania opony, na przykład, do asfaltu. Czym ta zdolność jest większa, tym większa przyczepność. Na przyczepność mają też, między innymi, wpływ siły wspomagające. Jedną z takich sił jest grawitacja dociskająca pojazd do ziemi. Ale grawitacja to temat na wykład z fizyki.

Reasumując, bez trudu pociągniemy sanki po śniegu – obie powierzchnie mają bardzo słabą przyczepność względem siebie. Nie popchniemy natomiast samochodu stojącego na asfalcie, który ma zaciągnięty hamulec pomocniczy i zapięty bieg. Dzieje się tak dlatego, że opony mają bardzo dobrą przyczepność do asfaltu. Owszem, w końcu przesuniemy takie auto, ale dopiero po pokonaniu granicy przyczepności opon do podłoża.

Sterowność samochodu

W języku kierowców oznacza ona zdolność do zachowania, bądź zmiany zadanego kierunku poruszania się. Przy czym zmianę tą zadaje prowadzący pojazd.

Zdarzyło Ci się kiedyś wpaść w poślizg? Kręciłeś kierownicą, a auto pojechało prosto lub nie tam gdzie powinno? Stało się tak, ponieważ opony straciły przyczepność, a w konsekwencji tego, samochód stracił sterowność.

Nie możemy tutaj pominąć dwóch zjawisk, które są dla nas niebezpieczne. To podsterowność i nadsterowność.

Podsterowność

To sytuacja w której poruszając się samochodem po łuku drogi, przednie opony tracą przyczepność i przód pojazdu zaczyna wykraczać poza zadany tor jazdy. Innymi słowy Ty skręcasz koła, a przód samochodu jedzie prosto i wypadasz z zakrętu.

Nadsterowność

W tym przypadku, poruszając się samochodem po łuku drogi, to koła tylnej osi tracą przyczepność z podłożem. Wówczas siła odśrodkowa wypycha tył samochodu na zewnątrz łuku. Przednie koła zachowują przyczepność do podłoża, w związku z czym samochód robi obrót wokół własnej osi. Obrót pełny, niepełny, kilka obrotów, wszystko zależy od wielu czynników.

Opony w dobrym stanie, dostosowane do warunków atmosferycznych, pomogą uniknąć obu tych zjawisk.

Tylko co to znaczy opony w dobrym stanie, dostosowane do warunków drogowych? Odpowiedź na to pytanie zaczniemy od klasyfikacji opon ze względu na porę roku.

Opony letnie, opony zimowe, a może opony wielosezonowe. Co wybrać? Dlaczego?

Opony, jaki i buty, mają swoje przeznaczenie. Inne opony zakładamy do auta terenowego, inne do ciężarowego, a jeszcze inne do auta osobowego. Typ samochodu i jego przeznaczenie, mają bezpośredni wpływ na wybór opon. Pamiętajmy jednak, że nie tylko rodzaj samochodu determinuje rodzaj opon, ale również pora roku. Jeżeli samochodem jeździmy tylko latem, a zimą stoi w garażu, to w zupełności wystarczy nam komplet opon letnich. A co w przypadku użytkowania auta przez cały rok? Tutaj pojawia się dylemat. Czy jeździć cały rok na oponach zimowych? Ponieważ zimowe opony w teorii poradzą sobie lepiej latem, niż letnie opony w sezonie zimowym. Czy zmieniać opony co sezon? Czy jeździć na wielosezonowych?

Stanowczo odradzamy używanie opon letnich zimą i zimowych latem.

Dlaczego?

Ponieważ każda z tych opon została stworzona do innych warunków atmosferycznych.

Opona zimowa, w wysokich temperaturach staje się bardzo miękka. Miękka opona nie zapewni nam bezpieczeństwa, czyli przyczepności podczas gwałtownego hamowania czy gwałtownej zmiany kierunku jazdy. Dodatkowo bardzo szybko się zużyje.

Odwrotnie sprawa się ma w przypadku opon letnich. Zimą mieszanka gumy oraz innych komponentów opony letniej staje się bardzo twarda. Twarda opona również nie zapewni nam wystarczającej przyczepności, czyli bezpieczeństwa. Należy tu jeszcze wspomnieć o tym, że konstrukcja bieżnika opony na lato, nie odprowadzi błota pośniegowego. Sama też nie oczyści się ze śniegu podczas jazdy, tak jak dzieje się to w przypadku opon zimowych. Droga hamowania jednych i drugich opon jest optymalna tylko wtedy, kiedy każda z nich pracuje w swoich warunkach.

Przeciwskazań do używania opon zimowych latem i letnich zimą jest dużo więcej. Nie zdajemy sobie sprawy, jakie konsekwencje mogą nam grozić, kiedy będziemy używać opon niezgodnie z ich przeznaczeniem.

Przyczepność i stabilność jednych oraz drugich opon zrozumiemy w jednej sekundzie, kiedy przed maskę rozpędzonego auta wbiegnie nam dziecko. My będziemy musieli to dziecko ominąć lub przed nim wyhamować. W takiej sytuacji każdy centymetr drogi hamowania będzie miał ogromne znaczenie.

No dobrze, a opony wielosezonowe? To dobry produkt, ale nie dla każdego. Załóżmy, że mieszkasz w mieście z dobrą infrastrukturą drogową. Ulice są dobrze oświetlone i są w dobrym stanie technicznym. Dodatkowo przy każdych opadach śniegu są szybko i sprawnie odśnieżane. Ty samochodem jeździsz sporadycznie po zakupy albo odwozisz dziecko trzy kilometry do przedszkola. Wówczas opony wielosezonowe będą dla Ciebie idealnym rozwiązaniem. Opony takie są droższe w zakupie, ale to i tak nie ma znaczenia. Ty oszczędzasz czas i pieniądze przy każdym sezonie, nie płacąc za wymianę opon. Nie masz dwóch kompletów, więc nie martwisz się gdzie drugi komplet składować i ile to kosztuje.

Opony letnie

Mają konstrukcję zapewniającą bezpieczeństwo latem. Przyczepność dostosowaną do średnich i wysokich temperatur oraz deszczu. Oprócz tego zapewnią nam komfort podróżowania i niski poziom hałasu. Przyjmuje się, że opony letnie zakładamy kiedy średnia dobowa temperatura przekroczy 7 stopni Celsjusza.

Opona letnia. Opony letnie. Wymiana opon. Jakie opony wybrać. Wulkanizacja opon. Rodzaje opon. Opony osobowe.
Opona letnia

Opony zimowe

W tym przypadku mieszkanka gumy jest przystosowana do niskich i minusowych temperatur oraz śniegu. Dodatkowo konstrukcja bieżnika pozwala na szybkie samooczyszczanie się opony ze śniegu i sprawne odprowadzanie błota pośniegowego. Wulkanizatorzy zalecają założenie opon zimowych kiedy średnia temperatura dobowa spadnie poniżej 7 stopni Celsjusza.

Opona zimowa. Opony zimowe. Wymiana opon. Jakie opony wybrać. Wulkanizacja opon. Rodzaje opon. Opony osobowe.
Opona zimowa

Opony wielosezonowe

To dobra alternatywa dla osób które używają auta sporadycznie i głownie w mieście. Projekt tej opony zakłada dobrą i wystarczającą przyczepność oraz stabilność we wszystkich warunkach pogodowych. Oznacza to, że nie powinniśmy tego rodzaju opon używać do jazdy, szybkim samochodem, z maksymalną prędkością po niemieckich autostradach latem oraz do wyjazdów w zaśnieżone góry zimą. Dlatego, że jest to produkt uniwersalny. Czyli taki, który nie poradzi sobie ani w ekstremalnych warunkach zimą, ani w ekstremalnych warunkach latem.

Opona wielosezonowa. Opony wielosezonowe. Wymiana opon. Jakie opony wybrać. Wulkanizacja opon. Rodzaje opon. Opony osobowe.
Opona wielosezonowa

Rozmiar opon

Producent samochodu określa jasno i wyraźnie, jaki rozmiar opon i felg powinien być założony do danego modelu samochodu. Niewskazane jest, i nawet może być niebezpieczne, założenie niewłaściwego rozmiaru opon. Opony węższe niż fabryczne spowodują mniejszą przyczepność i stabilność pojazdu. Dlatego, że zmniejszy się powierzchnia styku opony z podłożem. Opony za szerokie mogą przy skręcie ocierać o nadkole ( uszkodzić się) i powodować wzrost spalania.

Zmiana profilu, czyli wysokości opony, spowoduje odpowiednio zaniżanie lub zawyżanie prędkości rzeczywistej samochodu względem licznika. Dzieje się tak, ponieważ zmienia się średnica koła. Przy za małym profilu będziemy jechać wolniej niż wskazuje licznik, przy wyższym profilu odwrotnie. Decydując się na zmianę szerokości lub wysokości opon powinniśmy skorzystać z dostępnych w Internecie profesjonalnych kalkulatorów ogumienia. Te narzędzia pokarzą nam zamiennik odpowiedni dla naszych opon, jeżeli chcemy na przykład zmienić ich szerokość.

Pamiętajmy, że opony na obu osiach muszą być tego samego rozmiaru. Jeżeli chodzi o model i bieżnik opony, to takie same muszą być przynajmniej na jednej osi. Dobrą praktyką jest posiadanie na obu osiach dokładnie takich samych opon. Różne opony na przedniej i tylnej osi, wpływają na stabilność pojazdu. Inna opona, inna charakterystyka pracy.

Rozmiar opony. Rozmiar koła. Felgi i opony. Szerokość, profil i wysokość opony. rozmiary opon.
Rozmiar opony podany w trzech wartościach: szerokość, wysokość (profil), średnica

Kiedy opony należy wymienić ze względu na wiek, a kiedy ze względu na zużycie?

Zużycie opon

Tu sprawa jest oczywista. Opony mają ograniczniki zużycia. To małe, widoczne między bieżnikiem, wystające nadlewy mieszanki. Jeżeli wysokość bieżnika jest równa tego nadlewu, bezwzględnie musi zostać wymieniona. Minimalna głębokość bieżnika to 1,6 mm. W praktyce jednak, specjaliści od opon zalecają wymianę opon zimowych na nowe, kiedy bieżnik jest niższy niż 4 milimetry. Przesłankami są - „wgryzanie” się opony w śnieg i samooczyszczanie z niego. Bieżnik niższy niż 4 milimetry nie wykona powyższych zadań. Opony letnie zaleca się wymienić, jeżeli bieżnik sięga 3-4 milimetrów wysokości. W przypadku opon letnich przesłanką jest odprowadzanie wody. Czym niższy bieżnik, tym mniejszą ilość wody jest wstanie odprowadzić opona podczas deszczu. Mniejsze odprowadzenie wody spowoduje pogorszenie stabilności podczas pokonywania kałuż, a w skrajnych przypadkach nawet utratę przyczepności.

Wiek opony

Tutaj sprawa nie jest już taka oczywista. Oponę uznaje się za nową do trzech lat, od daty produkcji. Oczywiście pod warunkiem, że jest odpowiednio składowana w magazynie. Po upływie trzech lat od daty produkcji opona również nadaje się do użytku, ale nie jest to już to produkt nowy.

OK, czyli opona ta wyprodukowana wczoraj i ta wyprodukowana trzy lata temu jest nowa. A skąd wiadomo kiedy opona była wyprodukowana? Większość opon ma datę produkcji oznaczoną w jasny i czytelny sposób. Jest to czterocyfrowa liczba umieszczona w małym kółeczku na boku opony. Na przykład - 4918 - Pierwsze dwie liczby oznaczają tydzień roku, pozostałe dwie rok produkcji.

Rok produkcji opon. Wiek opon. Kiedy zmieniać opony. Czy zmieniać opony. Zużycie opon. gdzie data produkcji opon.
Opona wyprodukowana w 49 tygodniu 2018 roku

Ale po ilu latach użytkowania opon należy je wymienić na nowe? Tutaj nic nie jest oczywiste. Producenci opon, a także firmy zajmujące się bezpieczeństwem na drogach, od czasu do czasu przeprowadzają testy „wiekowych” produktów. Z testów takich możemy się dowiedzieć, że czasami dziesięcioletnia opona marki premium ( kupiona jako trzyletnia, użytkowana tylko w sezonie letnim, mało jeżdżona, dobrze składowana zimą) ma znacznie lepsze parametry od nowej, budżetowej opony chińskiego producenta. Miłe zaskoczenie prawda?

Z internetowwej strony znanego producenta opon możemy się dowiedzieć, że nowoczesne konstrukcje zrobione są nawet z 12 różnych gatunków gumy. Prawie każdy producent ma w ofercie opony premium, średniej klasy i tak zwane opony budżetowe. Każdy z tych produktów ma inne parametry, w tym inną:

  • żywotność,
  • odporność na ścieranie,
  • odporność na warunki atmosferyczne.

Guma z biegiem czasu zaczyna zmieniać swoje właściwości, twardnieje, pęka. Mikropęknięcia z czasem będziemy mogli dostrzec gołym okiem, a twardnienie objawi się nam gorszą przyczepnością. Kiedy zauważymy jeden z tych objawów, to opony należy wymienić. Jeżeli boimy się, że przegapimy jedną albo drugą oznakę zużycia opon, zawsze możemy poprosić o pomoc kogoś kto się na tym zna. Pojechać na stację kontroli pojazdów, odwiedzić serwis, czy wulkanizatora.

Pamiętajmy, że żadna opona, żaden system bezpieczeństwa, czy żadna technologia nie zastąpi nam zdrowego rozsądku. Uważasz, że coś jest nie tak z oponami? Nie wiesz czy już nadają się do wymiany? Pojedź do fachowca, poproś aby je sprawdził. Druga rzecz o której należy pamiętać rozmawiając o oponach, to fakt że żadna opona, nawet najlepsza, nie zastąpi umiejętności kierowcy.
Ostatni punkt to sprawność techniczna auta. Najdroższa na rynku opona nie utrzyma samochodu na drodze, jeżeli ten będzie miał luzy w zawieszeniu, czy w układzie kierowniczym.

Zmieniajcie opony. Dbajcie o auta. To się po prostu opłaca.

Przyczepności Mobilki

envelopephone-handsetmap-marker
{"cart_token":"","hash":"","cart_data":""}